Düşünce’de tutarlılık

 Matematikte “sabite” diye bir kavram vardır. Sabite, her hangi bir işlem yapılması için esas alınan zemin/usûl/çerçevedir. Tam anlamıyla matematiğin işlevsel ve varlıksal olarak yapısıdır. Mesela “oran sabiti (k)” oran ve orantı konuları için bir sabite’dir, taban aritmetiğinde “onluk taban”, dört işlem için bir sabitedir vs.


Tıpki matematik gibi diğer alanlarda da üretebilmemiz için bir takım sabitelere ihtiyaç duyarız. Mesela islam dininin temel sabiteleri kur’an ve sünnettir -bütün resmi mezheplerin kabulüyle-.


Felsefe’nin sabitesi intisap ettiği usule göredir. Misal rasyonalizm’de akıl (mantık), Emprizm’de deney, Gnostisizm mükaşefe’dir vs.


Görüldüğü üzere her “sonuç/hüküm/düşünce/yargı...” üreten bir alanın kendine özel bir sabitesi vardır. Bu sabite, içerisinde usûlünü de barındırarak o alanın alan kabul edilmesini sağlar. 


Yukarıdaki örneklerde görüldüğü üzere bir düşüncenin var olabilmesi için bir alana (usule) ihtiyaç duyduğu ortaya çıkmaktadır. 


Hali sebepten bir kaç düşüncenin kendi aralarında tutarlı olması için de aynı alandan husule gelmesi gerekir. Zira bir okul (ekol), sabitesi farklı olduğu için diğer bir okuldan ayrılır ve dolayısıyla sabite farkından onun doğrusunu da doğru kabul etmez. 


Hal sebepten farklı okulların doğrularını ihtiva eden birden fazla görüş tutarlı olamaz. -şayet farklı sabitelerle yeni bir okul inşa edilmemişse...-

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Matematik ne işimize yarayacak?

 ”Hocam! Bu matematikte öğrendiklerimiz, hayatımızda ne işe yarayacak?” sorusu,var olduğu günden beri en basiretsiz soru olma özelliğini her zaman korumuştur. Matematik, diyalektiğin(sağlıklı akıl yürütmenin) rakamlarla ifade ediliş biçimidir. Akıl yürütme (düşünme, yorumlama analiz etme vs.) yaşam için ne kadar gereksiz ise matematik de hayat için o kadar gereksizdir. Zira matematik ülkemizde zannedildiği gibi hesap yapma aracı değildir. Matematik sağlıklı bir düşünme becerisi biçimidir. Matematiğin temel işlemleriyle, sağlıklı düşünmenin dili öğrenilir ve denklemleri (yöntemleri) kullanılarak bilgi üretilir.  Hali sebepten kabaca bir matematik tarihi, düşünce tarihidir yahut düşünme biçimi tarihidir aynı zamanda. Kadim dönemde matematik bilmeyenin aklına itibar edilmemesinin yegane sebebi de budur. Arapça riyazet ( رياضة -spor/egzersiz) ile riyaziyyat ( رياضيات - matematik) aynı kökten türetilmiştir. Riyazet, nefsin eğitilmesi (tassavvuf) yahut bedenin eğitilmesi (spor),...
Devamı

Grek Felsefesi T. Not (1)

  Platon mevcudatın bilgisini üzerine inşa edeceği sabiteyi (zemini) bulmayı hedefliyordu. Çünkü bir sabite (payda) olmaksızın bilgiye ulaşmanızın imkanı yoktur. Dolayısıyla idealar teorisini üretti ve tikellerin bilgisi olarak tümellerin asıl olanlar olduğuna inandı. Çünkü mevcudatı açıklayan payda, asıl olan olmalıydı. Aristo sabiteyi şöyle açıklar: “Her türlü değişim bir değişmez olanı; her oluş, oluş halinde olmayanı gerektirir.” Aristo’nun Platon eleştirileri de tam olarak bu zemine dair oldu. Platon zemini form (ide) ile oluşturmuştu fakat Aristoya göre form, yalnızca maddenin sıfatıydı (niteliği yahut bilgisi). Dolayısıyla ide/ form maddenin bilgisiydi fakat bilginin objesi bizatihi form değil maddeydi. Bu da Aristo’nun sabiteyi madde ile oluşturmasına neden oldu.  Böylece madde-form düalizmi, bilim ve bilim felsefesini doğurdu.
Devamı

Mitoloji, Ne İş Yapar?

  Bir ırkın mitolojisi, o ırkın tinsel özelliklerini ortaya koyar. Çünkü kutsal, kapasite ve bakış açısına (anlayışa) göre tecrübe edilir. Dolayısıyla kişinin kutsal ifadesi, kişinin kutsaldan çıkarttığı kendisidir. Bir diğer yönüyle ise muhayyilesinde bulunan ideal tiplemesidir.   Dolayısıyla Grek Mitolojisininin tanrıları Grek, Türk mitolojisindeki tanrılar Türk, Arab’ın mitolojisindeki tanrılar Arab, İbrani mitolojisindeki tanrılar İbrani’dir desek pek mübalağa sayılmaz. Zira Türk tanrıları savaşçı ve yağmalayıcı, Yunan’ın tanrıları sofistike ve cinsel yönelimleri aktif, Arap tanrısı otoriter ve    sıcağı ceza olarak görür (sıcak iklimdedir çünkü), İbrani tanrısı ise ırkçıdır, hint tanrıları doğacıdır vs.  Bu tanrıların her birini, ait olduğu toplumdan ayrı olarak okuyamaz ve değerlendiremezsiniz. Diğer yandan toplumların din değişikliği de, yeni dini eski mitolojisine uydurmak suretiyle gerçekleşir. Zira Allah, Türklerin inancında “devlet” mefumunu destekley...
Devamı